Minder remmen op innovatie betekenen meer exportkansen

Innovatie over grenzen heen bevorderen

Uit EU-cijfers blijkt dat in België bedrijven en overheid relatief veel investeren in R&D (bijna 2,5% van het bbp) en dat er een gunstig klimaat (o.a. op fiscaal vlak) bestaat voor R&D-activiteiten. Dit vertaalt zich echter onvoldoende in economische impact, bv. verkopen of tewerkstelling. Nochtans is dit laatste cruciaal voor de versterking van de potentiële groei van onze bedrijven en economie.

De moeilijke omzetting van R&D in nieuwe goederen, diensten en zakelijke modellen heeft deels te maken met het feit dat België op zich een relatief kleine markt is waar innovaties maar moeilijk op voldoende grote schaal kunnen worden uitgetest. Krachten bundelen is dan ook cruciaal.

 

De verschillende overheden kunnen daarin een belangrijke omkaderende rol spelen door

  • de interregionale samenwerking tussen bedrijven, onderzoeksinstellingen en onderwijswereld rond innovatie te vergemakkelijken en actief te bevorderen. Daartoe dient men zich te beperken tot een breed en duidelijk reglementair kader dat rekening houdt met snelle toekomstige ontwikkelingen;
  • het innovatiebeleid en de innovatie­steun eenvoudiger te maken zodat een onderneming makkelijker haar weg vindt in de verschillende maatregelen. Voor sectoren met veel kmo’s en een relatief lage R&D-capaciteit dient de overheid de hefboom van de collectieve centra meer in te zetten. Hierdoor zullen veel meer kmo’s tot innovatie worden gestimuleerd;
  • de innovatiepremie (d.i. een premie voor werknemers die een innovatief idee aanleveren), aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld door de bestaande plafonds (thans een maximum van 1% van de loonmassa, maximum 1 maand salaris per werknemer, maximum 10% van de werknemers) te verdubbelen;
    te zorgen voor een innovatievriendelijke regelgeving. Dat omvat:

    • Technologieneutrale wetgeving.
    • Een regelgevende omgeving die stimulerend is voor grote maatschappelijke innovaties bv. op het vlak van mobiliteit en autonome voertuigen, e-health, de circulaire economie, financiële technologieën, en andere technologieën en innovaties op het vlak van consumentengoederen.
    • Het introduceren van proeftuinen met minder regelgeving waarbij op kleinere schaal kan geëxperimenteerd worden met innovatieve concepten en producten, ook in doorgaans zwaar gereguleerde sectoren (bv. blockchain-technologie voor unieke identificatie van bedrijven en mandaten, drones, zelfrijdende voertuigen, …).
    • Het zorgen voor een neutrale, objectieve en brede toepassing van de innovatieaftrek over activiteiten en sectoren heen. Door de digitale revolutie wordt snelle innovatie immers in steeds meer sectoren een noodzakelijke voorwaarde voor groei;
  • druk uit te oefenen op de EU om snel werk te maken van het Eenheidsoctrooi, dat momenteel vertraging oploopt o.m. door de Brexit. Dit goedkoper octrooi dat meer rechtszekerheid biedt, zou een voordeel moeten zijn voor innovatieve ondernemingen in Europa.